www.marc-en-ciel.be

Kalibreren is hetzelfde als ijken.
Door je beeldscherm te kalibreren breng je het in een controleerbare en herhaalbare toestand, dat wil zeggen: na een kalibratie weet je dat je beeldscherm de kleuren op de juiste manier en neutraal zal weergeven.
Standaard staan de meeste beeldschermen veel te helder en veel te blauw afgesteld, dat moet zo voor spelletjes en video en ook wel voor de verkoop.
Maar voor (foto)grafisch werk is zo'n beeldscherm niet meteen geschikt, je zal ook zien dat de kleuren op je beeldscherm vaak heel sterk afwijken ten opzichte van je afdruk of je drukwerk.
Om ervoor te zorgen dat je beeldscherm alle kleuren zo juist mogelijk weergeeft moet je het dus ijken of kalibreren, afstemmen op een vastgelegde standaard, zodat je weet dat de kleuren zonder afwijkingen en op de juiste manier getoond worden.
Vergelijk het met een weegschaal in een winkel, die moet ook regelmatig geijkt worden om ervoor te zorgen dat de klant precies 100 gram krijgt, niet meer en niet minder.

- 1 -
Best kan je met stabiel beoordelingslicht werken, bijvoorbeeld: Just Normlicht van 5000K of 6500K, daglicht is niet goed omdat dat te vaak van kleur verandert, in het donker werken is helemaal verkeerd omdat het contrast op het scherm dan te hoog wordt.
Je kan deze lampen vinden in de betere fotohandel - niet in de doe-het-zelf! - of bij ons komen afhalen (na afspraak).

- 2 -
Je scherm moet dezelfde kleurtemperatuur (witpunt) hebben als je beoordelingslicht, of deze zo dicht mogelijk benaderen. Schermen kunnen meestal niet lager gekalibreerd worden dan 4000 K, halogeenlicht (2850 K) is dus ook niet geschikt.
Er mag ook geen ander licht op je scherm vallen dan je beoordelingslicht.

- 3 -
Je schermhelderheid moet overeenkomen met de helderheid van een wit blad onder je beoordelingslicht, in de praktijk zal je in een huiskamer zelden meer dan 95 cd/m2 hebben. Wanneer je beoordelingslicht op ongeveer 1 meter boven je werktafel hangt kan dit tot 120 cd/m2 oplopen. Je zal dus je beeldscherm zeker een stuk donkerder moeten afstellen dan je gewoon bent, het is de bedoeling dat je op je scherm zeker niet meer details in de donkere beelddelen ziet dan op de afdruk.
Als je scherm te helder staat zullen je afdrukken altijd te donker lijken.
Heb je geen kalibratie-apparaat, begin dan al maar met je helderheid zo laag mogelijk te zetten.
In onderstaand voorbeeld staat het scherm veel te helder:



Als je dit resultaat krijgt moet je je scherm herkalibreren met een lagere luminantie, bijvoorbeeld: 80 cd/m2. In het volgende voorbeeld staat het scherm veel te donker:



Als je dit resultaat krijgt moet je je scherm herkalibreren met een hogere luminantie, bijvoorbeeld: 120 cd/m2. In het derde voorbeeld staat het scherm goed:



Je moet evenveel (of even weinig) detail zien als op de referentie-afdruk. Pas dan kan je betrouwbaar corrigeren. Als nu je afdrukken te donker zijn kan je ze al op het scherm lichter maken.

- 4 -
Zorg ervoor dat je goeie printerprofielen hebt. De meeste papierfabrikanten leveren gratis icc-profielen aan.
Soms is het noodzakelijk dat je zelf een profiel laat maken, dat kan door de speciale testkaarten af te drukken en op te sturen.
De printerinstellingen waarmee je de testkaarten voor eigen profielen hebt afgedrukt moeten exact hetzelfde zijn wanneer je foto’s afdrukt. De instellingen in de beeldbewerkingssoftware zullen wel veranderen, je zal je eigen printerprofiel als doelprofiel moeten gebruiken.

- 5 -
Alleen software die softproofing (simulatie van de afdruk op het scherm) ondersteunt zal exacte overeenkomst opleveren. Bij andere software loop je altijd het risico dat je kleuren minder sterk lijken op de afdruk. Zet altijd eerst de softproofing aan en voer daarna pas kleur- en helderheidsaanpassingen uit, anders zie je niet wat het effect van de aanpassingen op de afdruk zal zijn.

De markt is in beweging. Veel van de goedkope apparaten zijn ondertussen verdwenen.

Als algemene regel geldt dat de goedkoopste apparaten meestal het minst geschikt zijn, zij geven vaak niet de mogelijkheid om de juiste parameters in te stellen, zo zullen zij vaak alleen een kleurtemperatuur van 6500 K toestaan, wat voor foto(grafisch) werk niet echt aan te bevelen is.

Op dit ogenblik zijn de volgende apparaten zeker de moeite waard:
- Spyder 4 Elite of Pro (niet de andere versies!) - de spyder geeft niet altijd goeie resultaten!
- XRite Eye-One Display Pro - voor semiprofessioneel en professioneel gebruik - alleen schermkalibratie - Dit is op dit ogenblik het beste apparaat!
- XRite ColorMunki Display - voor amateur en semiprofessioneel gebruik - alleen schermkalibratie - deze kalibreert een stukje te rood!
- XRite ColorMunki Photo of ColorMunki Design (= hetzelfde apparaat!) - voor amateur en semiprofessioneel gebruik - schermkalibratie en printerprofilering (alleen eigen printer!) - deze kalibreert een beetje te geel!
- XRite i1 Basic Pro 2 of i1 Photo Pro 2 of i1 Publish Pro 2 - voor professioneel gebruik - schermkalibratie, printerprofilering, kwaliteitscontrole

Snel en goed kalibreren met de i1 Display Pro en de Colormunki Display - voor Windowsgebruikers (Vista, 7 en 8)

Klik op > Windows kalibratie

---

Snel kalibreren met de XRite i1 Display Pro (video 28,4 MB) - klik op > Video

---

Dit zijn de aanbevolen instellingen voor de Eye-One Display 2 en de Eye-One XTreme:



NOTA: Het is niet nodig om je omgevingslicht te meten als je over Normlicht van 5000K beschikt.

---

Dit zijn de aanbevolen instellingen voor de Spyder 3 Elite (software versie 4):



NOTA: Het meten van het omgevingslicht is weinig zinvol omdat alleen de lichtsterkte gemeten wordt, niet de kleurtemperatuur! De meting is niet nauwkeurig genoeg om te gebruiken.

---

Beide apparaten werken ook met de ColorEyes Pro Software



Deze software is zeer gebruiksvriendelijk, soms wat grappig,
en levert zeer goeie calibratieresultaten.
Bij bepaalde schermen wordt hardwarematige calibratie ondersteund,
wat zorgt voor een probleemloze en supereenvoudige calibratie.

Dit zijn de aanbevolen instellingen voor ColorEyes Display Pro voor alle apparaten:




NOTA: Het is niet nodig om je omgevingslicht te meten als je over Normlicht van 5000K beschikt.(Met de Spyder 3 Elite kan je de kleurtemperatuur van het licht niet meten)

---

Als je een EIZO-scherm hebt kan je gebruik maken van ColorNavigator.

Dit zijn de aanbevolen instellingen in ColorNavigator:





NOTA: Het is niet nodig om je omgevingslicht te meten als je over Normlicht van 5000K beschikt.(Met de Spyder 3 Elite kan je de kleurtemperatuur van het licht niet meten)

---

Dit zijn de aanbevolen instellingen voor de ColorMunki Photo of ColorMunki Design, of de ColorMunki Display:



NOTA: Het meten van het omgevingslicht is weinig zinvol omdat alleen de lichtsterkte gemeten wordt, niet de kleurtemperatuur! De meting is niet nauwkeurig genoeg om te gebruiken. ColorMunki Create is niet geschikt voor een goeie kalibratie.

Hoe je in de verschillende programma's kleurbeheer gebruikt vind je onder: Lesmateriaal Kleurbeheer.